Ludwig | LUDWIG & Christianne Stotijn
4149
single,single-post,postid-4149,single-format-standard,

LUDWIG & Christianne Stotijn

Posted by Ludwig in Archief

Kaffé, Sachertorte, Wiener Walsen en Schonberg’s Verklärte Nacht

op zondag 10 maart 2013, Muziekcentrum van de Omroep, Hilversum

    • Ludwig
    • Reinbert de Leeuw dirigent
    • Christianne Stotijn sopraan
      • Johann Strauss Junior
      • Drie walsen in bewerking van Arnold Schönberg
      • Arnold Schönberg
      • Toter Winkel 1899 (2′) (strijksextet)
      • Arnold Schönberg
      • Lied der Waldtaube 1922 – mezzosopraan, 15 spelers
      • Arnold Schönberg
      • Drei Stücke für Kammerensemble 1910
      • Mozart
      • Aria ‘Un moto di gioia’, KV 579
      • Arnold Schönberg
      • Verklärte Nacht 1899 (30′) Strijksextet
      • Toegift

in beeld

      • Impressie van het concert op Flickr

LUDWIG & Christianne Stotijn

Ons derde LUDWIG concert in de Kamermuziekserie neemt u mee naar Wenen – al eeuwenlang broedplaats en leverancier van een reeks componisten die in de west-europese muziekcultuur de koers hebben bepaald. Mozart, Haydn, Beethoven, Strauss, Mahler, Schoenberg en Webern hebben allen onuitwisbare sporen nagelaten in de ontwikkeling van ons huidige muziekleven.
In het Wenen rond de vorige eeuwwisseling voltrok zich een metamorfose die gevolgen zou hebben voor de volledige toekomst van de klassieke muziek. Zoals overal in Europa waren de tijden onzeker en zochten componisten naar nieuwe manieren om hun artistieke visies vorm te geven en te presenteren.

Een Buitengewone Avond

Arnold Schönberg (1874-1951) richtte in 1918 de Verein für musikalische Privataufführungen op, een organisatie die zich geheel en al richtte op het uitvoeren van moderne muziek, voor een publiek van kunstenaars en kunstvrienden. De wekelijkse concerten waren uitsluitend toegankelijk voor leden van de Vereniging, om zo ‘sensatiezoekers’ en onwelwillende (in Schönberg’s opinie onkundige) recensenten buiten de deur te houden. Composities werden meerdere malen op een avond gespeeld om het publiek de mogelijkheid te bieden de nieuwe werken en soms weerbarstige idiomen meteen al beter te leren kennen.

Omdat een orkest niet voorhanden (en niet te betalen) was, werden veel stukken die in de Verein werden uitgevoerd, in speciaal geschreven kamermuziekbezettingen gespeeld. In 1921 werd de Verein vanwege geldgebrek weer opgeheven. In een laatste poging de Verein te redden organiseerde Schönberg een Buitengewone Avond, waar walsen van Johann Strauss Junior in bewerkingen van hemzelf, Webern en Alban Berg voor klein ensemble werden gespeeld. De partituren van de bewerkingen werden aan het eind van de avond per opbod verkocht. Vanmiddag, voorafgaande aan het concert, worden de door Schönberg bewerkte walsen in de hal ten gehore gebracht.
Tijdens het concert in Studio 1 kunt u genieten van zeer uiteenlopende reflecties op de liefde: in Verklärte Nacht wordt een liefdesgeschiedenis vol vergevinsgezindheid en mededogen muzikaal verbeeld, terwijl in Das Lied der Waldtaube verslag wordt gedaan van verwoestende jaloezie en onuitsprekelijk liefdesverdriet.

Toter Winkel

Als proloog in het programma hoort u Toter Winkel (1899), een kort fragment voor strijksextet, dat beschouwd wordt als een voorstudie voor Verklärte Nacht. Schönberg liet zich inspireren door een gedicht van Gustav Falke (1853-1916). De sombere en onheilspellende tekst van Falke is een optimale stemmingsmaker voor Das Lied der Waldtaube.

Das Lied der Waldtaube

Das Lied der Waldtaube is in oorsprong een onderdeel van de Gurrelieder (1907-1911), en werd in 1922 door Schönberg zelf voor klein ensemble geïnstrumenteerd. Het gedicht, van de Deen Jens Peter Jacobson (1847–1885), vertelt over de treurige afloop van de liefdesgeschiedenis tussen Koning Waldemar en Tove. In het lied doet een woudduif verslag van de dood van Tove door toedoen van de jaloerse Koningin Helwig en het onuitsprekelijke verdriet van Koning Waldemar dat daarop volgt.

Drei Stücke für Kammerensemble

Na Das Lied der Waldtaube volgen als intermezzo Drei Stücke für Kammerensemble – drie supercompacte juweeltjes, door Schönberg al in 1910 geschreven, en een voorbode van zijn latere twaalftoons compositietechniek. Het laatste deeltje is, net als Toter Winkel, onvoltooid.

Verklärte Nacht

Verklärte Nacht behoeft nauwelijks introductie – in 1899 door Schönberg op vijfentwintigjarigejarige leeftijd nog in vol-romantische stijl geschreven, en een absoluut meesterwerk vol passie en mededogen. Het gelijknamige gedicht, waarin een vrouw tijdens een nachtelijke wandeling bij volle maan aan haar geliefde opbiecht dat zij zwanger is van een ander, is van Richard Dehmel, en u hoort vanmiddag de versie voor strijksextet.

An die Musik

En ook bij ons derde concert in de Kamermuziekserie kan een ongevraagde toegift niet ontbreken – Franz Schubert’s (en Ludwig’s) oneindig mooie liefdesverklaring aan de muziek: An die Musik, speciaal voor vanmiddag bewerkt voor Christianne Stotijn en LUDWIG door Henk de Vlieger.




10 mei 2013 geen reacties

Post a comment

Deel dit concert










Submit